Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri Nelerdir

Bu yazımızda kısaca Divan edebiyatı nazım şekillerinin neler olduğuna değineceğiz. İşte o nazım şekilleri;

Gazel; Aşk, ayrılık, hasret, özlem gibi konuların ele alındığı şiir türüdür. Bazen bu şiirlerde Allah aşkı, peygamber sevgisi de anlatılmıştır. İran edebiyatından etkilenmek sureti ile edebiyatımıza girmiştir. 5 ile 15 beyit arasında yazılabilir.

Kaside; Genellikle din ve devlet büyüklerini övmek için söylenen şiirlerdir.
Kaside en az 20 en fazla 99 beyit olur. Kaside 4 çeşit yazılır. Bunlar;

Tevhid : Allah’ın olduğunu anlatan ve onun yüceliğini anlatan kasidelerdir.
Münacaat : Allah’a yalvarmak, dua etmek için kaleme alınmış kasidelerdir.
Naat : Peygamberimizi övmek için kaleme alınan kasidelerdir.
Medhiye : Dönemin önde gelenlerini övmek amacıyla kaleme alınan kasidelerdir.
Hicviye : Dönemin idarecilerini yermek için kaleme alınan kasidelerdir.

Mesnevi; Her beyitinin dizeleri kendi arasında uyaklı,aruz vezninin kısa kalıplarıyla yazılan divan şiirinin en uzun nazım biçimine mesnevi denir. Mesnevi İran edebiyatının ürünüdür. Edebiyatımızda Ali Şir Nevai, Şeyhi, Fuzulî, Nabî, Şeyh Galip mesnevi şairleridir.

Kıt’a; Çoğunlukla iki beyit olarak kaleme alınan gazel türü bir nazım şeklidir. Felsefi ve toplumsal düşünceler ele alınır. Beyitler arasında anlam bütünlüğü vardır.

Rübai; Tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir. Kendine özgü ayrı bir ölçüsü vardır. Genellikle felsefe, tasavvufi düşünce anlatılır.

Murabba; Dörder dizelik bir şekilde kaleme alınan nazım biçimidir. En az üç, en fazla 7 dörtlük şeklinde yazılır.

Şarkı; Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım şeklidir. Bestelenmek için kaleme alınır. Bu amaçla musikiye daha yakındır.

Terkib-i Bend; 10 ile 20 dizelik bentlerden oluşan nazım şeklidir. Bu nazım şeklinde hayattan şikayetler, dini, tasavvufi, felsefi düşünceler ele alınır.  Bağdatlı Ruhi ve Ziya Paşa Terkib-i Bend şairidir.

Terci-i Bend; Biçim ve uyak yönünden terkib-i bendi andırır. Fakat bu türde her bendin sonunda vasıta beyitleri yer alır. Bu beyitler tıpkı nakarata benzer.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.